​

Gezien de oorlog tussen Rusland en Oekraïne en de andere geopolitieke spanningen, vindt u dat België de dienstplicht terug zou moeten invoeren? 

  

Ik denk dat we dat debat zeker moeten durven voeren, want het is duidelijk dat de dreiging van een oorlog weer groter is geworden. Bovendien hebben veel Europese legers niet meer de schaal om de volledige waaier aan capaciteiten te onderhouden die je nodig hebt om onze verdediging te verzekeren. Dan moet je kijken naar andere manieren, maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat je dezelfde dienstplicht invoert zoals die bestond in 1993.  

  

In een peiling door HLN zegt 1 op 4 jongeren in Vlaanderen dat ze voorstander zijn voor de herinvoering van de dienstplicht. Was u daardoor verrast?

​

Biscop is verbaasd en reflecteert wat dit zegt over een mogelijke herinvoering, bekijk de video voor zijn volledig antwoord.

​

​
 

 

 

 

 

 

 

 

 

​

​

​

 

 

 

 

 

​

​

Hoe komt het dat er zo'n groot verschil is tussen België en de Scandinavische landen?  

 

De algemene trend was om de dienstplicht af te schaffen. De meeste Europese landen hebben de dienstplicht afgeschaft, op een paar uitzonderingen na. Die zijn in de meeste gevallen neutraal en neutraliteit impliceert de plicht om je grondgebied te kunnen verdedigen. Vandaar dat je daar een dienstplicht voor nodig hebt. En andere semi-neutrale landen voelen zich sneller bedreigd omdat ze zo dicht bij Rusland liggen. 

 

In Nederland krijgt iedereen die 17 jaar wordt een brief dat ze mogelijk opgeroepen zullen worden. Waarom gebeurt dat hier niet?  

 

Je zou kunnen overwegen om iedereen aan te schrijven. Op die manier hoort elke jongere eens iets van Defensie. Want nu er is niet veel contact tussen Defensie en de samenleving. Dat zou ook een deel van het proces van zo'n potentiële selectieve dienstplicht zijn. Je contacteert iedereen, maar je roept niet iedereen op om zijn dienstplicht te vervullen.  

​

Politici denken eerder aan een herinvoering van een burgerdienst dan aan een legerdienst. Wat vindt u van dat alternatief?  

 

Ik denk dat de twee samen kunnen gaan. Je zou hypothetisch een algemene burgerdienst kunnen hebben en daarbinnen een selectieve militaire dienstplicht. Jongeren zouden dan daarvoor kiezen of door defensie worden uitgenodigd, in plaats van de klassieke burgerdienst. 

 

U geeft ook les over de huidige wereldproblematiek. Komt dan het onderwerp van leger- en burgerdienst ook ter sprake met uw studenten?  

 

Niet zo rechtstreeks. Wel het idee om bij de reserve te gaan. In mijn vak aan de UGent over het Belgische buitenlandse defensiebeleid laat ik steeds diplomaten en militairen aan het woord. En dat motiveert altijd een aantal mensen om zich aan te melden bij de reserve. Of om te solliciteren bij Defensie, zowel voor burgerfuncties als voor militaire functies. 

 

Als ik kijk naar mijn studenten, dan zie ik dat een helder verhaal veel mensen kan overtuigen van de nodige inspanningen voor Defensie. Ook in mijn persoonlijke omgeving zijn er een aantal mensen die recent bij de reserve zijn gegaan. Een grote volksbeweging is dat natuurlijk niet, maar ik denk dat je in België toch een soort kentering kan zien. Er is meer bewustwording bij het brede publiek over de veiligheidssituatie. 

 

Hoe belangrijk is het voor de NAVO dat we die norm van 2% van het BBP halen voor uitgaven aan Defensie?  

 

Biscop benadrukt dat normen en percentages altijd maar een deel van het verhaal vertellen, bekijk de video voor zijn volledig antwoord.

 

 

​

​

​

​

​

​

​

​

 

 

​

 

 

 

 

 

Was het een vergissing om die besparingen zo lang te blijven doorvoeren?  

 

Het was geen vergissing om te besparen. Vroeger gaven wij ook 3% van het BBP aan Defensie uit. Toen de Muur viel in 1989 was het terecht om te zeggen dat dat niet meer zoveel moest zijn. Maar we hebben te diep gesneden. Zeker België is heel ver weggezakt, tot onder de 1%, en daardoor moeten we nu veel meer inhalen. 

 

Waar zouden we dan nog meer in moeten investeren?  

 

Ten eerste gaan we sowieso het leger terug uitbreiden, wat voor het eerst is sinds de opschorting van de dienstplicht in 1993. Toen hadden we nog 43.000 militairen, op dit moment maar 25.000. Dat gaan we uitbreiden naar 29.000. Dat is al een budgettaire inspanning.  

 

Ten tweede gaan we de grote uitrusting vernieuwen van alle componenten, dus land, zee en lucht. We gaan wellicht ook naar grotere aantallen moeten gaan want 34 F35-gevechtstoestellen, dat is niet veel. En dan is de vraag of je ook nieuwe dingen moet toevoegen die nog niet gepland zijn. Luchtafweer hebben we bijvoorbeeld ook niet en dat heb je wel nodig als je denkt aan het risico op oorlog. 

 

Hetzelfde geldt voor zwaardere wapens zoals zware artillerie en tanks. Als we die zaken willen zullen we daarover moeten debatteren en keuzes moeten maken. 

 

Bestaat volgens u het risico dat een herbewapening kan leiden tot nog meer escalatie?  

 

Het idee dat je een wapenwedloop uitlokt doordat wij onszelf zouden herbewapenen is volgens mij foutief. Rusland is al een oorlog begonnen, dus wij zetten niks in gang. Het enige wat wij doen is ervoor zorgen dat we voldoende middelen hebben om onszelf te kunnen verdedigen. Dat is in geen enkel opzicht een agressieve stap. Mogelijks zullen sommigen dat zo proberen te spinnen, maar het is het duidelijk niet. 

​

Wij spraken ook met divisieadmiraal Yves Dupont en hij stelde dat er bij het uitbreken van een oorlog of crisis, er zeker genoeg mensen zich zouden aanmelden. Kan u zich daarin vinden?  

 

Historisch zie je alleszins dat als een land zelf aangevallen wordt, dat mensen dan tot veel meer bereid zijn. Je verdedigt dan je eigen familie, je dorp, je huis... Ook in Oekraïne zie je dat mensen bereid zijn heel veel risico’s te nemen en opofferingen te doen. Ik denk niet dat je kan voorspellen wat je zelf zou doen in zo'n situatie, dat kan je nooit op voorhand weten. Maar ik ga er wel vanuit dat de grote meerderheid van de mensen dan bereid zal zijn om zich echt te geven voor de goede zaak. 

​

​

 

 

 

 

 

 

 

 

 

​

 

 

Er zijn twee maatschappelijke visies over de dienstplicht. De ene ziet voordelen zoals sociale cohesie, de ander vindt dat het in strijd is met onze liberaal-democratische waarden. Waar plaatst u zich? 

 

Een voordeel van de vroegere algemene dienstplecht was dat veel mensen uit verschillende lagen van de bevolking opeens met elkaar in contact kwamen. Dat had wel een effect, denk ik. Tegelijkertijd is de samenleving intussen minder ongelijk geworden. Dus op dat vlak is de huidige samenleving nu homogener dan vroeger. 

  

Anderzijds zie je dat mensen minder actief zijn in collectief verband. Iedereen doet vandaag zijn eigen ding en daar kan een dienstplicht wel verandering in brengen. Maar het is niet daarvoor dat je het moet invoeren natuurlijk. Je moet het enkel doen als het militair noodzakelijk is. Als het dan positieve neveneffecten heeft, zoveel te beter. 

 

Het Belgisch leger stond veel in de kijker de laatste tijd door programma’s als Special Forces en Kamp Waes. Vond u dat deze een positieve impact hadden? 

 

Het is goed dat Defensie op verschillende manieren meer in de media komt. Een programma als Kamp Waes zal waarschijnlijk een effect hebben op de rekruteringen. Ik vind het persoonlijk vooral positief dat er in de duidingsprogramma’s nu meer militairen in uniform aan bod komen. Iedereen vindt het normaal dat als het onderwerp Covid is, dat je dokters naar de studio uitnodigt. Als het over oorlog gaat, vind ik het normaal dat er een kolonel of generaal in de studio zit. Het is gezond dat die deel uitmaken van het publieke debat.